Türkiye
İMSAD Yönetim Kurulu Başkanı Ferdi Erdoğan, ‘17 Ağustos 1999 Marmara
Depremi’nin 20’nci yıl dönümü nedeniyle yaptığı açıklamada, Türkiye’de riski
depremin değil güvensiz yapıların oluşturduğunu belirterek, “2019’da yürürlüğe
giren ‘Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’ ile kentsel dönüşüm şimdi başlıyor. Kentsel dönüşüm
sürecinde binaları depreme karşı güçlendirme çözümü iyi değerlendirilmeli.
Binaları yıkmadan da depreme hazırlıklı olmamız mümkün” dedi.
Türkiye’de
büyük yıkıma yol açan 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin 20’nci yıl dönümü
nedeniyle açıklama yapan Türkiye İMSAD (İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği) Yönetim Kurulu
Başkanı Ferdi Erdoğan, 2012 yılında
çıkarılan ‘Afet Riski Altındaki Alanların Yeniden Yapılması’ yasasına göre
hayata geçen kentsel dönüşümün, 2019’da yürürlüğe giren ‘Türkiye Bina Deprem
Yönetmeliği’ ile aslında yeni başladığını vurguladı. Ferdi Erdoğan, “Deprem
açısından çok önemli olan, binayı korozyona karşı koruyan ‘su yalıtımı
yönetmeliği’ 2017 yılında çıktı. Deprem Yönetmeliği’ne uygun, su, ses, yangın
yönetmeliklerine göre projelendirilmiş, Enerji Kimlik Belgesi alınmasının
zorunlu tutulduğu, enerji, su ve atık yönetimini içeren, çevreye uyumlu, doğru
malzemenin doğru yerde, doğru şekilde kullanılması ve tüm bu sürecin doğru
şekilde denetlenmesi ile yasadan anladığımız kentsel dönüşüm ancak şimdi gerçekleşebilecektir”
diye konuştu.
Her
bina yıkılıp yeniden yapılmayacak
Kentsel dönüşüm sürecinde 20 milyon
konuttan yaklaşık 6,5 milyonunun yeniden yapılacağının ifade edildiğini
hatırlatan Ferdi Erdoğan, “Ancak hangi binaların kentsel dönüşüme girip
hangilerinin girmeyeceği belirlenmedi. Kentsel dönüşüm kapsamına girebilecek
öncelikli bölgeler net olarak belli olmadığından, birçok konut sahibi kendi
konutunu da bu 6,5 milyonun içinde zannediyor. Dolayısıyla konutlarının
yıkılacağı beklentisi ile mecbur olmadıkça yenilemekten kaçınıyor ve kentsel
dönüşüm rüzgarıyla kendi binasının da yıkılıp yeniden yapılacağını hayal ederek
kapısını çalacak ‘Beyaz atlı müteahhidini’ bekliyor. Oysa hem her bina yıkılıp yeniden
yapılmayacak hem de müteahhitlerin her binayı yenileyip eski sahiplerine
bedelsiz verebilecekleri bir planları yok” dedi.
‘Güçlendirme/Yenileme’
ihmal edilmemeli
Toplumu güvenli yapılara kavuşturacak
kentsel dönüşüm kapsamında, alan dönüşümü esaslı bir planın uygulamaya alınması
gerektiğini vurgulayan Ferdi Erdoğan, “Avrupa Birliği üyesi ülkelerden
farklı olarak deprem kuşağında yer alan ülkemizde kentsel dönüşüm kanunu ile
başlayan süreç büyük önem taşıyor. Ancak Türkiye’de güçlendirme/yenileme
çalışmalarının ihmal edildiğini ve Avrupa’ya göre geride kaldığımızı görüyoruz.
Ülkemizdeki kentsel dönüşüm sürecinde, tek uygun çözüm olarak vurgulanan yıkım
ve yeniden yapımın, global olarak güçlendirme/yenilemenin ekonomik veya mümkün
olmadığı yerlerde tercih edildiği biliniyor. Hatta doğal kaynak tüketiminin
azaltılması ve yıkım sonucu ortaya çıkan molozun doğada neden olduğu tahribat
gerekçeleri ve sürdürülebilirlik kavramı doğrultusunda, Avrupa’da son yıllarda,
ekonomik olmasa da teknik olarak mümkünse yıkım-yeniden yapım yerine
güçlendirme/yenileme yaklaşımı benimseniyor” şeklinde konuştu.
Binaları yıkmadan
da depreme hazırlıklı olmamız mümkün
Güçlendirme/yenileme
çalışmaları ile binaları yıkmadan depreme hazırlıklı olunmasının mümkün
olduğunu dile getiren Ferdi Erdoğan, şöyle konuştu: “Uluslararası alanda ‘Deep Renovation’ denilen, ülkemizde de
‘Derin Yenileme’ olarak adlandırılan
çalışmalar; bir yapının güçlendirilmesinden, dış cephesine, iç
makyajlanmasından bacasına tesisatına kadar her unsurunun yenilenmesini
kapsıyor. ‘Derin Yenileme’ aslında, güçlendirme, iklimlendirme, ısıtma-soğutma,
aydınlatma ve yangın güvenliğinin yanı sıra enerji verimliliğini de kapsıyor. Ayrıca
enerji verimliliği ve sera gazı salımının daha da önem kazandığı günümüzde,
atığı yöneteceksek binanın kendisini atık haline getirmeye, yani binayı önce
moloza çevirip sonra yeniden yapmaya gerek yok. Mevcut binaların hepsini
yenilemek, hatta yeşil bina haline getirmek mümkün. Dolayısıyla, içinde bulunduğumuz dönemde yenileme çalışmaları da
vatandaşları güvenli ve sağlıklı yapılara kavuşturacaktır.”
