Çetin Ünsalan

Çetin Ünsalan

REEL PİYASALAR

Güven karmaşası

29 Ağustos 2021 - 00:00

Sevgili tüketiciler… Haberiniz olsun öyle bütçenize falan pek aldırış etmeden harcama yapmanız gerekiyor. Çünkü ülkede düşen tüketici güvenine rağmen, yükselen bir reel sektör güveni yarattılar.

Gülmeyin gerçekten durum bu. Aynı döneme ait tüketici güven endeksi aşağı doğru seyir izlerken, sektörlere yönelik güven endeksinin son 39 ayın en yüksek seviyesine çıktığı duyuruldu.

Talihin şu garip cilvesine bakın ki; daha enflasyondan kaynaklanan yüzde 25 farkını fiyatlara yansıtamamış reel sektör güvenini yükseltmiş. Ne zaman? Tekrar altını çizelim: Tüketicinin ‘ekonomiye güvenmiyorum’ mesajı verdiği dönem.

Hadi diyelim ki yine krediyle alışveriş yapmaya devam ettiniz. Orada da kötü haber var. Çünkü ekonomi yönetimi bankalara bireysel kredilerin frenlenmesine yönelik tavsiyelerde bulunuyor.

Yani enflasyonu düşüremeyenler, iç piyasayı durdurarak rakamı aşağı çekmenin mücadelesine girmişler. Peki ama Türk reel sektörü bu kadar mı resmi okumaktan uzak; yoksa baz etkisi güven diye mi satılıyor? Şüphesiz ikincisi…

Artık her şey anormal hale gelmeye başladı. Mesela son ay elektrik faturaları herkesin gündeminde. Şu veya bu nedenle olmasının hiçbir önemi yok. Sonuçta insanların eline gelen elektrik faturası, bir önceki aylarla mukayese edildiğinde fahiş rakamlarda.

Son derece net bir gerçekken EPDK bir açıklama yapıyor ve gizli bir zammın söz konusu olmadığını ifade ediyor. Peki aynı EPDK yükselen faturalarla ilgili bir soruşturma yapıyor mu? Elbette hayır…

Yapılan şikâyetleri bile lütfen değerlendiren bir yapının, ‘gizli zam yok’ deyip işin içinden çıkması doğal? Ama sonuçta faturalar artmış. Bunu klima kullanımına bağlamak çok da gerçekçi değil.

Fakat enflasyon aslında artmıyor deyip, memura, emekliye, çalışana üç kuruş zam reva görenlerin, gerçek enflasyonu kabul etmediği bir ortamda, açıkçası buna şaşırmak da biraz saflık oluyor.

Bir de faiz düşerse enflasyon düşer çılgınlığında ısrar edip, kâğıt üzerinde yükselen bir enflasyona rağmen faiz indirirlerse izleyin gümbürtüyü. Bir de bu faturaların üzerine kur faturası eklenecek demektir.

Tüm bu fotoğraf ne anlatıyor? Birincisi ekonomi yönetimi tamamen dağıldı. Ne yaptığını bilmiyor. İkincisi gerçekleri yok saydıklarında gerçeklerin yok olacağı hayalini taşıyorlar.

Üçüncüsü ve en önemlisi vatandaşla bağları tamamen koptu. Yaşanan gerçeği görmek istemiyorlar. Ama gerçek şu ki, vatandaş geçinemiyor.
cetinunsalan@yahoo.com