Çetin Ünsalan

Çetin Ünsalan

REEL PİYASALAR

O gıdanın fiyatına zor yetişirsin

22 Ağustos 2021 - 12:24

TÜİK, tarımsal girdi enflasyonunu açıkladı. Ortaya çıkan fark ürkütücüydü. 32 ayın en yüksek seviyesine ulaşarak, yıllık yüzde 27,65 oranı görüldü. Biliyorsunuz enflasyon raporlarından PPK toplantılarına kadar gündem bu.

Hatta Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan’ın da gündeminde bir konudan söz ediyoruz ve herkes enflasyonun gevşeyeceğini söyleyip duruyor. Gıda fiyatları önemli çünkü araştırmalar bize gösteriyor ki tüketici cebindeki her 2 TL’nin birini gıdaya harcıyor.

Şimdi buraya kadar zaten ortada bir sorun var. Yani yükselen maliyetlerden son 1,5 yılın tepe noktasına ulaşan üretici enflasyonuna kadar her şey bize bir sıkıntıyı haber veriyor.

Bunlar yeterince can sıkıcıyken, hadi bir de TÜİK’in değil, sahanın gerçeklerine bakalım. Açıklamayı yapan Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Baki Remzi Suiçmez…

Girdi maliyetlerindeki artışı o da paylaştı. Dikkatinizi çekerim bu isim yoldan geçen biri değil. Yüzde 27,6 açıklanan girdi maliyetlerindeki artışa karşın sahaya ilişkin en net bilgisi olan mesleki STK’nın başında…

Peki açıkladığı tarımsal girdi maliyetlerindeki artış ne? Girdilerin artış oranı, ürüne göre değişse de yüzde 50 ile yüzde 120 arasında değişiyor. Bakın en düşük seviye bile, 32 ayın zirvesi denilen oranın iki katı.

Hemen iki açıklamayı karşılaştıralım. Önce TÜİK’in söylediğine bakalım… “TÜİK’in 2021 Haziran’ına ilişkin açıkladığı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’ne (Tarım-GFE) göre, son bir yılda gübre fiyatları yüzde 52, hayvan yemi yüzde 29, tarımsal ilaçlar da yüzde 11 arttı. Girdiler ortalamada ise yıllık yüzde 27,6 artmış oldu.”

Dönelim Ziraat Mühendisleri Odası’nın ve Türkiye Ziraatçiler Derneği’nin verilerinden derlenen açıklamaya… “ülke genelindeki yıllık girdi artışları tarımsal ilaçlarda yüzde 30-85 aralığında artarken, bu artış hayvan yeminde yüzde 60, gübrede ise yüzde 90-120’ye kadar çıkıyor.”

İyimserliğin, makyajın bu kadarına da pes… Sadece rakamları aşağıda göstersek sorun değil. Ama bu başka sıkıntıları da beraberinde getiriyor. Öncelikle enflasyon hesaplamalarının tamamen çöp olduğunu kanıtlıyor.

Bu hesaplamalara göre verilen maaş artışlarının hiçbir anlamı olmadığını gösteriyor. Çiftçiyi kaybetmek üzere olduğumuzun alarmını veriyor. İnsanların neden fiyatlara yetişemezken, üreticinin de kan kaybederek icralık düzeye gerilediğini bize gösteriyor.

Hepsi bir yana çözümü olanaksızlaştırıyor. Çünkü siz bir yerde daha soruna ilişkin rakamları manipüle ederek işe başladıysanız, ne aynı dili konuşmanız mümkün ne de gerçek bir çözümde uzlaşmanız. Projelerdeki çılgınlığı bırakın, reel sektör ve tüketici çıldırmış alarm veriyor; onu okuyun.

cetinunsalan@yahoo.com